Instalacja dekodera cyfrowego Massoth eMotion M w lokomotywie Mogul 2-6-0 z zestawu PIKO Rio Grande 37111

Na lato tego roku do domu rodzinnego zawitałem prawie na cały miesiąc. Miałem zatem czas zająć się moją kolejką w skali G i dokonać w niej pewnych modernizacji. Snułem różne plany, związane z jej udoskonaleniem, począwszy od wymiany kół w wagonach i tendrze na metalowe, poprzez instalację oświetlenia w wagonach osobowych a skończywszy na przejściu ze sterowania analogowego na sterowanie cyfrowe (m.in za pomocą opisanego niżej dekodera Massoth eMotion M). Przez ponad pół roku planowania zgromadziłem wszystkie potrzebne akcesoria i narzędzia, i mogłem przystąpić do pracy.
 

W tym artykule opiszę moją pierwszą w życiu instalację dekodera cyfrowego (Massoth eMotion M) w parowozie Mogul 2-6-0 z zestawu PIKO 37111 Rio Grande.

 
 
Lokomotywa z tego zestawu, jak można przeczytać w jednym z poprzednich wpisów, posiada dźwięk analogowy (ciuch-ciuch w zależności od prędkości) oraz dźwięk gwizdka oraz dzwonka wyzwalany przez magnesy montowane na torach między podkładami. Jest również wyposażona w oświetlenie z przodu i z tyłu aktywowane z zależności od kierunku jazdy. Poza tym, do elektronicznie zarządzanych funkcji należy też generator dymu.
 
Po podjęciu decyzji o digitalizacji lokomotywy zacząłem szukać dekoderów dla skali G. Instrukcja obsługi PIKO 37111 wspominała, że w przypadku instalacji dekodera cyfrowego należy wyłączyć dźwięk, ponieważ odgłos pary będzie cały czas słyszalny nawet gdy lokomotywa będzie stała w miejscu. Miało to być spowodowane tym, że w torach jest cały czas napięcie i odgłos silnika parowego miał działać tak, jakby lokomotywa jechała w analogu z prędkością odpowiadająca napięciu w szynach. Ja natomiast chciałem, żeby cała impreza nie była mega droga, zatem pomyślałem o pozostawieniu obecnych funkcji dźwiękowych, ale tak, żeby dźwięk silnika parowego załączał się dopiero gdy lokomotywa jedzie i nie był słyszalne cały czas podczas postoju. Wiedziałem, że muszę się wstrzelić z dekoderem pomiędzy przewody pobierające prąd z szyn a dalsze wyprowadzenie zasilania; wtedy sama jazda byłaby zarządzana przez dekoder, a pozostałe funkcje oświetlenia, dymu i dźwięków pozostałyby zależne od jazdy lokomotywy (czyli de facto od przepływu prądu poza zbieraki kontrolowanego przez dekoder). W tym celu napisałem do PIKO i, przedstawiając im mój schemat, poprosiłem żeby udzielili mi rady, jak najlepiej tę instalację wykonać. Niestety według nich taka ingerencja nie mogła zostać rozważona jako autoryzowana i  doradzono mi, żeby zakupić zestaw dekodera dźwięku i jazdy PIKO 36220 (za 175 euro!!) i zainstalować go w tendrze. Wtedy postanowiłem we własnym zakresie zbadać elektronikę w tendrze. Jak potwierdziło PIKO tam właśnie znajdują się wszelkie przewody i płyta główna całego systemu. Wynikało to również z instrukcji zestawu PIKO 37111, jednak dopiero PIKO potwierdziło, że w lokomotywie nie ma żadnej skomplikowanej elektroniki i wszystko przechodzi przez tender.
 
Jak widzieliśmy na zdjęciach w innym wpisie, lokomotywa połączona jest z tendrem za pomocą ośmiu pinów. Zainstalowanie głównej elektroniki w tendrze, a nie w lokomotywie było ze strony PIKO bardzo mądrym rozwiązaniem, ponieważ tender łatwiej otworzyć i można więcej zmieścić pod pokrywą. Sam silnik nadal pozostaje jednak w lokomotywie i jest zasilany przewodami wychodzącymi z tendra. Zatem reasumując schemat okablowania wygląda następująco:
– Prąd elektryczny trafia ze zbieraków w lokomotywie przewodami do wyjścia sprzęgu z tendrem (2 przewody),
– Magia w tendrze, opisana poniżej, rozdziela prąd do odpowiednich modułów,
– Z tendra wraca, poprzez piny w sprzęgu, prąd do silnika (2 przewody) i generatora dymu (2 przewody) i oświetlenia przedniego (2 przewody)
Całkowita liczba połączeń wynosi zatem 8 co oznacza, że wszystkie piny są wykorzystane.
 

Opis połączeń i instalacji dekodera Massoth eMotion M

Jeszcze przed otwarciem tendra zapoznałem się z instrukcją i schematem połączeń w niej opisanym. Wydawało się więc oczywistym, że wystarczy przewody: Szary i Biały podłączyć do wejść dekodera i następnie wyjścia dekodera połączyć do terminali, gdzie wcześniej znajdowały się wspomniane przewody. Niestety po otwarciu tendra okazało się, że schemat przewodów podany w dokumentacji w ogóle nie istnieje. Do płyty głównej dochodzą tylko dwa kable (zasilające) a z pozostałych terminali nie wychodzą żadne. Zupełnie inaczej niż opis w instrukcji obsługi. Pojawia się natomiast tajemnicza podłużna płytka, do której dochodzą i wychodzą wszystkie przewody. Po jej dokładnym obejrzeniu okazało się, że jest to mostek prostowniczy z ośmioma terminalami.
 
 
Trochę czasu zajęło mi rozkodowanie kolorów kabli i ich przeznaczenia, ponieważ różniły się one od tych opisanych w instrukcji obsługi nie tylko kolorem ale też kolejnością występowania. Jako, że dwa z nich (czerwony i czarny) odchodziły do właściwej płyty głównej i były wpięte w nią w miejscach, gdzie powinny być przewody z torów, pomyślałem, że tymi przewodami płynie prąd zmienny, w zależności od polaryzacji i jest prostowany w płycie głównej (co okazało się być prawdą). Z tych samych terminali na podłużnej płytce odchodziły przewody w stronę lokomotywy (czerwony i niebieski), zatem musiało to być albo zasilanie z szyn, albo zasilanie do silnika. Jako, że w skrajnych terminalach (1 i 8) płytki były wpięte przewody biały i czarny z lokomotywy (i żadne inne) wyglądało to na 100% wejście zasilania z torów. Wziąłem więc kartkę i długopis i droga eliminacji, znając wszystkie odbiorniki prądu, przystąpiłem do narysowania schematu. Elementy, które wziąłem pod uwagę to:
– silnik,
– LED przedni,
– LED tylny,
– generator dymu + włącznik,
– zasilanie modułu dźwiękowego (czyli zasilanie właściwej płyty głównej) + regulacja głośności.
 
 
Poniższa ilustracja przedstawia rozwiązanie dla wszystkich terminali na płytce prostowniczej zainstalowanej w tendrze tuż przy wejściu przewodów ze sprzęgu:
 
Terminale (złącza) zostały ponumerowane przeze mnie w celu łatwiejszej identyfikacji.
 
Płyta główna z dźwiękiem zasilana jest z tych samych terminali co silnik i posiada swój własny układ prostowniczy. Oznacza to, że, chcąc zachować dotychczasowe dźwięki dzwonka i gwizdka oraz pary w zależności od prędkości (czyli napięcia doprowadzanego do silnika), nie należy tych przewodów rozdzielać. Należy wstrzelić się pomiędzy przewody dostarczające prąd z torów a wejścia terminali, z którymi są połączone. Dlatego też dekoder należy zainstalować przy terminalach 1 i 8, czyli tam, gdzie mamy wejście prądu z szyn. W dekoderze złącza/przewody przeznaczone na podłączenie zasilania z torami łączymy z przewodami (dostarczającymi prąd z torów) wychodzącymi z lokomotywy. Złącza/przewody dekodera przeznaczone do podłączenia sinika, łączymy z terminalami 1 i 8. Oczywiście prąd jest zbierany przez lokomotywę i przekazywany przewodami Szarym i Białym, poprzez piny w sprzęgu, do tendra.
Przewody tendra: Szary i Biały łączymy z wejściem dekodera, a przewody dekodera: Żółty i Zielony z terminalami 1 i 8.
W przypadku tej lokomotywy zastosowałem podstawowy dekoder Massoth eMotion M 2A z preinstalowanymi przewodami do podłączenia zasilania. Dekoder takiej mocy wystarczy, ponieważ jadąca lokomotywa wraz z generatorem dymu i aktywowanym dźwiękiem nie zużywa więcej niż 900 – 1100 mA. 
 
Massoth eMotion M
Massoth eMotion M
 
W celu wprowadzenia przewodów dekodera do terminali na płytce, musiałem usunąć z nich trochę izolacji, żeby móc wsunąć je w otwory i przymocować śrubkami. Dekoder Massoth eMotion M przykleiłem, za pomocą dostarczonej taśmy dwustronnej, do tendra. Następnie skręciłem z powrotem tender.
 
Opisany powyżej sposób instalacji dekodera pozwala na sterowanie jazdą lokomotywy przy zachowaniu wszystkich analogowych funkcji takich jak dym, oświetlenie i dźwięk silnika parowego oraz, wyzwalany poprzez magnesy, odgłos dzwonka i gwizdka.
 
Domyślny adres dekodera to “3”. Lokomotywa rusza i zatrzymuje się bardzo płynnie. Wszystkie funkcje działają gdy jest w ruchu. Podczas postoju nie wydaje żadnych nieoczekiwanych dźwięków co oznacza, że dekoder zainstalowany został prawidłowo i wszystkie dodatkowe funkcje aktywowane są tylko podczas jazdy, gdy dekoder przesyła prąd elektryczny dalej do terminali 1 i 8 w tendrze, gdzie wcześniej dochodziły przewody zasilania z szyn.
 
Dekoder Massoth eMotion M posiada dodatkowe wyjścia funkcyjne (na światła i dodatkowe elementy elektryczne), które można programować. W późniejszym czasie będę zmieniał analogowe funkcje na cyfrowe takie jak: oświetlenie poprzez przylutowanie przewodów od diod LED do odpowiednich terminali w dekoderze oraz generator dymu wykorzystując wyjście funkcyjne. Dźwięk pozostawię bez zmian i nadal będzie on aktywowany gdy lokomotywa będzie w ruchu i zależny od prędkości jazdy (napięcia dostarczanego przez dekoder) oraz od magnesów na torach.

 

Massoth eMotion M digital decoder dekoder cyfrowy Massoth M PIKO G digital starter set kolejka piko piko digital piko zestaw cyfrowy kolejki piko Piko train piko trains kolejka elektryczna kolejki elektryczne piko starter set piko zestaw piko zestaw cyfrowy piko digital lokomotywa piko wagony piko piko wagony piko wagon piko zestaw piko set piko 37111 piko 38111 piko37111 piko38111 piko piko piko piko western piko rio grande piko denver&rio grande western piko denver pikodenver piko g pikog piko h0 pikoh0 pikoho

2+

Dodaj komentarz